Sứ mệnh lịch sử

Phòng Sưu tầm, Tư liệu tiền thân là Phòng Sưu tầm và Phòng Tư liệu, Thư viện được sáp nhập theo Quyết định số 2372/QĐ-BVHTTDL ngày 4-7-2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đánh dấu bước chuyển mình cần thiết để tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ chuyên môn trong giai đoạn mới. Ngay từ những ngày đầu thành lập Bảo tàng Hồ Chí Minh năm 1970, công tác sưu tầm và công tác tư liệu, thư viện đã được xác định là nhiệm vụ cốt lõi, đóng vai trò quan trọng trong việc thu thập, bảo quản các tài liệu, hiện vật gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Thời kỳ đầu (1970-1990), công tác sưu tầm tập trung vào việc thống kê, lập danh mục, lên kế hoạch và tổ chức tiếp nhận toàn bộ khối hiện vật thuộc nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại khu Phủ Chủ tịch, đồng thời tổ chức những đợt sưu tầm ở các địa phương trong cả nước và một số cơ quan lưu trữ ở nước ngoài tạo nền móng xây dựng Kho Cơ sở của Bảo tàng. Từ khi Bảo tàng chính thức được khánh này đến nay, công tác sưu tầm được định hướng thu thập, tiếp nhận, phân loại và xác minh tài liệu, hiện vật liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh bổ sung cho Kho Cơ sở và phục vụ chỉnh lý, nâng cao Trưng bày cố định cũng như các trưng bày trong và ngoài nước và phục vụ công tác nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh.

TS. Vũ Mạnh Hà, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh tiếp nhận bộ phim tài liệu “Con đường phát triển”. Ảnh: BTHCM

TS. Phạm Thị Thanh Mai, Phó Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh tiếp nhận. Ảnh: BTHCM

Viên chức Phòng Sưu tầm, Tư liệu phục vụ bạn đọc. Ảnh: BTHCM

Hội thảo “Chiến thắng Điện Biên Phủ - Bản hùng ca thời đại Hồ Chí Minh” do Bảo tàng Hồ Chí Minh phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam tổ chức, Hà Nội, ngày 14-5-2024. Ảnh: BTHCM

Các ấn phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh do Phòng Sưu tầm, Tư liệu biên soạn. Ảnh: BTHCM

Bên cạnh đó, Kho Tư liệu và Kho Thư viện hiện lưu trữ và bảo quản khối lượng tài liệu lớn, phong phú bao gồm: các tác phẩm, sách, báo, thư, điện, tài liệu mật thám, sắc lệnh,... liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cùng với việc phục vụ công tác nghiên cứu, trưng bày, tuyên truyền giáo dục của Bảo tàng Hồ Chí Minh, công tác tư liệu, thư viện còn phục vụ bạn đọc trong và ngoài cơ quan đến nghiên cứu tư liệu, sách, báo viết về Người; Tổ chức xuất bản các ấn phẩm, Đặc san Thông tin tư liệu của Bảo tàng và công bố tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh; Tổ chức và phối hợp tổ chức các tọa đàm, hội thảo khoa học với các Bảo tàng, cơ quan, đơn vị... Những hoạt động đó đã góp phần hỗ trợ công tác nghiên cứu, giáo dục tư tưởng và tuyên truyền về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Hoạt động nổi bật

Trong những năm gần đây, bên cạnh việc thuyết phục, động viên các cá nhân, tổ chức hiến tặng tài liệu, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bảo tàng Hồ Chí Minh đã triển khai áp dụng phương thức mua hiện vật, nhờ đó đã sưu tầm được nhiều hiện vật quý, có giá trị như: Tranh sơn dầu Chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh của họa sĩ người Bungari Petrov; Tranh sơn dầu “Nắm đất Tổ quốc” của họa sĩ Văn Giáo;...

Lễ bàn giao hai bức tranh “Nguồn Cốc Bó” của họa sĩ Trần Văn Cẩn và“Đêm Nguyên tiêu” của họa sĩ Nguyễn Thụ, Hà Nội, ngày 7-12-2022. Ảnh: BTHCM

Cùng với công tác sưu tầm, công tác tư liệu, thư viện cũng ghi nhiều dấu ấn trong việc tuyên truyền, phát huy giá trị di sản Hồ Chí Minh qua việc xuất bản đều đặn các số Đặc san Thông tin tư liệu và hơn 60 ấn phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những cuốn sách được Bảo tàng Hồ Chí Minh biên soạn tỉ mỉ, công phu đã trở thành nguồn tài liệu tin cậy cho độc giả trong và ngoài nước. Một số ấn phẩm được dịch ra nhiều thứ tiếng, tiêu biểu như: Hồ Chí Minh - Tiểu sử được dịch ra bốn thứ tiếng Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, đặc biệt, bản tiếng Việt của cuốn sách này được xuất hiện trong các tủ sách của các phường, xã, thị trấn… để phổ biến rộng rãi đến đông đảo tầng lớp nhân dân; Hành trình theo chân Bác (1911-1941)... Đặc biệt, năm 2025 ấn phẩm Mỗi kỷ vật, một câu chuyện do Phòng Sưu tầm, Tư liệu Bảo tàng Hồ Chí Minh biên soạn đã vinh dự được nhận Giải quảng bá xuất sắc trong Cuộc thi sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí về chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” đợt II, giai đoạn 2021-2025 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức;... Song song với việc xuất bản các ấn phẩm in truyền thống, Bảo tàng Hồ Chí Minh đã chủ động đổi mới phương thức truyền tải, ứng dụng công nghệ số, phối hợp với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đưa các ấn phẩm lên nền tảng số dưới hình thức Tủ sách điện tử, góp phần hiện đại hóa hình thức truyền thông, mở rộng khả năng tiếp cận và lan tỏa sâu rộng hơn những giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đến đông đảo công chúng.

Sách “Hồ Chí Minh - Tiểu sử” được dịch ra nhiều thứ tiếng. Ảnh: BTHCM

Sách “Mỗi kỷ vật, một câu chuyện”- ấn phẩm được nhận Giải Quảng bá xuất sắc của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, năm 2025. Ảnh: BTHCM

Bộ sách “Phong cách Hồ Chí Minh” được phát hành trong Tủ sách điện tử của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật. Ảnh: BTHCM

Các viên chức Phòng Sưu tầm, Tư liệu hiện nay. Ảnh: BTHCM

55 năm qua, cán bộ Phòng Sưu tầm, Tư liệu, những người tận tụy “gom giữ ký ức”, phát huy di sản Hồ Chí Minh vẫn luôn nhiệt huyết với nghề bằng tấm lòng kính yêu và biết ơn vô hạn Chủ tịch Hồ Chí Minh. Họ đã thực sự là một mảnh ghép không thể thiếu góp phần vào sự phát triển chung của Bảo tàng Hồ Chí Minh.

BBT