Tháng 8, ngày 1
Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Liên Xô kết thúc một tháng đi thăm và nghỉ hè ở đất nước này. Trước khi lên máy bay, Người gửi điện bày tỏ lòng cảm ơn Đảng Cộng sản và Chính phủ Liên Xô.
Trên đường từ Anma Ata đến thăm Tân Cương (Trung Quốc), máy bay bay qua sa mạc, rồi núi Thiên Sơn. Xúc cảm trước cảnh đẹp của dãy Thiên San hùng vĩ, Người làm một bài thơ chữ Hán “Vọng Thiên San”:
Dao vọng Thiên San phong cảnh hảo
Tử hà, bạch tuyết bão thanh san
Triêu dương sơ xuất xích như hỏa
Vạn đạo hồng quang chiếu thế gian(1).
10 giờ 15 phút, chiếc máy bay riêng hạ cánh xuống sân bay Urumsi, Người bắt đầu chuyến đi thăm ba tỉnh Tân Cương, Cam Túc, Thiểm Tây của Trung Quốc. Các vị lãnh đạo tỉnh Tân Cương ra tận máy bay đón Người.
15 giờ, sau khi nghỉ trưa ở một biệt thự dành riêng cho Chủ tịch, Người đi thăm Trường Đại học Nông nghiệp “Mồng 1 tháng 8”, Xưởng máy kéo “Tháng Mười” và Cục Địa chất.
Tối, Người đi xem biểu diễn ca múa dân tộc.
Cùng ngày, Người gửi điện chúc mừng đến Chủ tịch Lưu Thiếu Kỳ nhân ngày thành lập Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (ngày 1-8).
Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho đồng chí thủ quỹ Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô. Toàn văn bức thư như sau:
“Gửi đồng chí thủ quỹ,
Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô
Đồng chí thân mến,
Trước khi rời Mátxcơva, Ban Chấp hành Trung ương đã đưa cho tôi 4.000 rúp và thư ký Vũ Kỳ của tôi 1.000 rúp. Tổng cộng 5.000 rúp.
Vì chúng tôi không chi tiêu gì trong cuộc đi thăm của chúng tôi, tôi xin gửi lại đồng chí số tiền 5.000 rúp, và mong đồng chí nhận số tiền này.
Xin gửi lời chào anh em.
1.8.59
Ký tên: Hồ Chí Minh”(2)
---------------------
1) Ngắm Thiên San
Xa trông cảnh đẹp núi Thiên San,
Ráng đỏ vây quanh, tuyết trắng ngàn.
Sáng dậy mặt trời như lửa tía,
Muôn hào quang đỏ chiếu nhân gian.
(Bản dịch của Hồ Chí Minh).
2) Nhận lời mời của Trung ương Đảng Cộng sản và Chính phủ Liên Xô, Chủ tịch Hồ Chí Minh sang thăm và nghỉ hè một tháng ở nước bạn, từ ngày 30-6 đến ngày 30-7-1959. Sau đó, từ ngày 1-8 đến ngày 25-8-1959, Người đi thăm và nghỉ ở Trung Quốc. Bức thư trên được viết vào ngày cuối cùng khi Bác rời Liên Xô, kết thúc chuyến đi thăm và nghỉ ở Liên Xô.