Biên niên sự kiện

10 giờ, tại Bắc Bộ phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Trong hơn 1 giờ, Người đã giải đáp những thắc mắc của các đại biểu về tổ chức công đoàn thế giới, nhiệm vụ của công đoàn Việt Nam hiện nay và ký tên vào Sổ Vàng của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

11 giờ 30 phút, tại một căn phòng trong Bắc Bộ phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đón bà Nguyễn Thị Thanh - chị ruột của Người từ quê Nghệ An ra thăm.

Trước sự tủi mừng khôn xiết, bà Thanh hỏi Người về sức khỏe, về nỗi nhớ quê hương, về bài hát ru Non nước thời thơ ấu. Người xúc động, lấy khăn chấm chấm đôi mắt và nói: “Chị có khỏe không, em biết chị chờ lâu, nhưng vì em đang bận tiếp các đồng chí Nam Bộ ra.

Chị ơi, quê hương nghĩa nặng ơn sâu, mấy mươi năm ấy biết bao nhiêu tình, những chiến sĩ cách mạng chân chính đều là những người con chí hiếu...”.

Tiếp đó, Người hỏi về quê hương thay đổi ra sao, về Bác Khiêm (Anh ruột Người), và một số thân nhân, người cao tuổi ở quê nhà. Người còn hỏi về hai người đi cùng bà Thanh(1) và dặn họ gắng học tập, đoàn kết, toàn tâm toàn ý phục vụ cách mạng, đừng quan liêu hủ hóa.

Biết bà Thanh mang quà quê biếu, Người nói: “Cảm ơn chị và hai cháu, tương thì để thỉnh thoảng mời Cụ Huỳnh (Huỳnh Thúc Kháng) cùng ăn cho vui, gà để nuôi cho nó đẻ trứng” và Người mời bà Thanh cùng hai cháu đến chiều ở lại ăn cơm với Người, có Cụ Huỳnh cùng dự.

Sau đó, xe của Văn phòng đưa bà Thanh về nghỉ tại nhà người quen trong thành phố Hà Nội.

------------------------------------

1) Cả hai người đang học lớp mật mã ở Hà Nội. Đó là đồng chí Nguyễn Sinh Thọ, cháu gọi Người bằng ông và đồng chí Hồ Quang Chính - con nuôi cụ Hồ Tùng Mậu, tác giả tập Hồi ký Bác Hồ gặp chị và anh ruột.

7 giờ 15 phút, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Nha Dân tộc thiểu số và Trường Nùng Trí Cao tại đường Nguyễn Du. Sau đó, Người thăm nơi ăn, ở, sinh hoạt của các đại biểu về dự họp Quốc hội.

7 giờ 45 phút, Người thăm Đoàn báo chí Việt Nam họp mặt tại nhà Thủy Tạ Bờ Hồ, đến trụ sở Việt Nam Cách mệnh đồng minh Hội gặp gỡ và thăm bốn Ủy viên Trung ương của tổ chức này.

Sau đó, Người đến thăm Trường trung học nữ Hai Bà Trưng, dự lễ chào cờ rồi đi thăm các lớp học. Người đặc biệt chú ý đến việc học ngoại ngữ của học sinh nhà trường.

Cùng ngày, Người tiếp đại biểu Hội liên hiệp quốc dân Việt Nam.

19 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh mở tiệc chiêu đãi các lãnh sự Anh, Mỹ, Trung Quốc và tướng Moóclie tại Hà Nội. Cùng dự buổi chiêu đãi có các ông Huỳnh Thúc Kháng, Võ Nguyên Giáp, Phan Anh, Nguyễn Xiển, Nghiêm Kế Tổ, Trần Duy Hưng...

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhan đề Bàn về địa hình, ký tên Q.T., đăng trên báo Cứu quốc, số 386. Người dựa theo Binh pháp Tôn Tử nói về địa hình, kết hợp với tình hình thực tế, mà chia ra sáu loại địa hình thường gặp trong tác chiến, phân tích ưu điểm và nhược điểm của từng loại địa hình và đưa ra những chiến thuật chiến đấu trên các địa hình ấy.

Kết luận, Người viết: “Về quân sự đành rằng phải có binh mạnh, tướng giỏi, nhưng không nghiên cứu địa hình một cách tường tận, không thể xuất trận thành công được. Trên mặt trận, biết lợi dụng địa hình, đánh trận không hao tổn công sức mà được thắng lợi dễ dàng... Gặp địa hình nào phải tùy cơ ứng biến để có thể lợi dụng một cách có hiệu quả trong cuộc chiến đấu với quân địch”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho các cháu thiếu nhi, bày tỏ tình cảm yêu thương, nhớ mong các cháu trong thời gian làm việc tại Pháp và vui mừng khi thấy rất nhiều cháu đã biết chữ. Người căn dặn các cháu phải siêng học, luôn sạch sẽ, giữ kỷ luật, làm theo đời sống mới và thương yêu, giúp đỡ cha mẹ, anh em.

Buổi chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh mở tiệc trà chiêu đãi đại biểu các cơ quan, các giới ở Thủ đô sau chuyến đi công tác dài ngày ở Pháp. Người nói: “Từ trước tới giờ, chúng ta đã đồng tâm hiệp lực chịu khó làm việc, nên chúng ta đã thu được ít nhiều thành công. Bây giờ chúng ta càng phải đồng tâm hiệp lực gánh vác việc nước, việc công hơn nữa”.

18 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì buổi nói chuyện của ông Lampuê (Lampoué), Giáo sư luật học người Pháp về đề tài Cá nhân và quốc gia, tại phòng kính nhà hát thành phố. Người chỉ vào hai quốc kỳ Pháp và Việt Nam và nói: “Đó là biểu hiện của một sự cộng tác khăng khít”. Cùng dự buổi nói chuyện có tướng Moóclie.

6 giờ 30 phút, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Nha Công an Bắc Bộ (phố Trần Hưng Đạo), thăm nhà riêng của ông Hoàng Mỹ, Phó Giám đốc Nha, và thăm Ty Công an Quận Nhất (phố Hàng Trống).

Tại khu giam giữ phạm nhân của Ty Công an Quận Nhất, Người căn dặn cán bộ: “Nên săn sóc những người bị giam và xét ngay, xét kỹ cho người ta khỏi oan uổng”. Người tặng ông Quận trưởng một huy hiệu in hình lá cờ đỏ sao vàng mà Người mang từ Pháp về.

Trong ngày, Người còn đi thăm Phòng Nam Bộ ở đường Gia Định (nay là phố Trần Nhật Duật, Hà Nội), thăm Trường Trung cấp Huấn luyện công an và tặng ảnh chân dung của Người cho nhà trường.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời tuyên bố với quốc dân sau khi đi Pháp về. Sau khi nêu rõ mục đích, ý nghĩa và kết quả của chuyến đi Pháp, Người đề ra những nhiệm vụ cấp bách trước mắt và kêu gọi toàn dân đồng tâm nhất trí với Chính phủ, ra sức tổ chức, ra sức công tác, tăng cường đoàn kết, mở mang kinh tế, xây dựng nước nhà, thực hành đời sống mới, để “làm cho Chính phủ và nhân dân Pháp trông thấy, làm cho toàn thế giới trông thấy rằng: Dân Việt Nam ta đã đủ tư cách độc lập, tự do, không thừa nhận ta tự do độc lập thì không được”. Người kêu gọi mọi người cần tỏ thái độ thân thiện với người Pháp: lịch sự đối với quân đội Pháp, ôn hòa đối với kiều dân Pháp, thật thà cộng tác với những người Pháp muốn thật thà cộng tác, “Để tỏ cho thế giới biết rằng ta là một dân tộc văn minh. Để cho số người Pháp ủng hộ ta càng thêm đông, sức ủng hộ càng thêm mạnh. Để cho những kẻ khiêu khích muốn chia rẽ, không có thể và không có cớ mà chia rẽ. Để cho công cuộc thống nhất và độc lập của chúng ta chóng thành công”.

Riêng với đồng bào Nam Bộ và miền Nam Trung Bộ, Người tuyên bố: “Trung Nam Bắc đều là đất nước Việt Nam. Chúng ta đều chung một tổ tiên dòng họ, đều là ruột thịt anh em. Nước có Trung Nam Bắc, cũng như một nhà có ba anh em... Không ai có thể chia rẽ con một nhà, không ai có thể chia rẽ nước Pháp. Thì cũng không ai có thể chia rẽ nước Việt Nam ta”. (...) “Một ngày mà Tổ quốc chưa thống nhất, đồng bào còn chịu khổ, là một ngày tôi ăn không ngon, ngủ không yên: Tôi trân trọng hứa với đồng bào rằng: Với quyết tâm của đồng bào, với quyết tâm của toàn thể quốc dân, Nam Bộ nhất định trở lại cùng thân ái chung trong lòng Tổ quốc”. Và Người căn dặn những việc mà đồng bào Nam Bộ phải làm ngay “để gây một không khí hòa bình, xây đắp con đường dân chủ để đi mau đến sự nghiệp Việt Nam thống nhất của chúng ta”.