Bức ảnh "Mẹ con ngày gặp mặt" (Ngày hội ngộ) do nghệ sĩ nhiếp ảnh Lâm Hồng Long, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam, thực hiện vào ngày 6/5/1975 tại cảng Rạch Dừa (Vũng Tàu). Đây là chuyến tàu đầu tiên đưa 35 chiến sĩ tù Côn Đảo trở về đất liền sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất. Giữa không khí xúc động của ngày đoàn tụ, tác giả đã kịp ghi lại khoảnh khắc người mẹ ôm chầm lấy người con sau bao năm xa cách. Chính giây phút giản dị nhưng đầy xúc cảm ấy đã trở thành một trong những tác phẩm nhiếp ảnh tiêu biểu về ngày đất nước thống nhất. Năm 1991, bức ảnh đoạt giải thưởng nhiếp ảnh quốc tế tại Madrid (Tây Ban Nha) và hiện được trưng bày tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, trong phần trưng bày trọng tâm "Tổ quốc thống nhất".

 

Nhân vật trong bức ảnh là anh Lê Văn Thức và mẹ là bà Trần Thị Bính, quê ở huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Anh Lê Văn Thức là chiến sĩ tình báo hoạt động bí mật trong vùng địch. Trong quá trình làm nhiệm vụ, anh bị lộ, bị bắt và chịu nhiều đòn tra tấn dã man nhưng vẫn giữ vững khí tiết, kiên quyết không khai báo để bảo vệ tổ chức. Anh bị kết án tử hình, sau đó bị đày ra nhà tù Côn Đảo.

 

Ngày 30/4/1975, miền Nam hoàn toàn giải phóng, anh Thức cùng các tù chính trị được trở về đất liền. Nghe tin con trở về, bà Trần Thị Bính đã lặn lội từ Bến Tre ra Vũng Tàu tìm con. Sau nhiều năm sống trong nỗi đau tưởng người con trai duy nhất đã hy sinh, bà vỡ òa hạnh phúc khi được ôm con trong vòng tay. Khoảnh khắc hội ngộ thiêng liêng ấy đã được Lâm Hồng Long ghi lại và trở thành bức ảnh nổi tiếng mang tên "Mẹ con ngày gặp mặt".

 

Sau chiến tranh, cuộc sống của anh Lê Văn Thức vẫn còn nhiều khó khăn do mang lý lịch từng là tù chính trị. Chỉ đến khi bức ảnh được biết đến rộng rãi và câu chuyện về cuộc đời anh được làm sáng tỏ, những cống hiến thầm lặng của anh đối với cách mạng mới được xã hội ghi nhận, danh dự được khôi phục.

 

Không chỉ ghi lại một khoảnh khắc có thật trong ngày đất nước thống nhất, bức ảnh còn mang giá trị sâu sắc về lịch sử, nghệ thuật và nhân văn. Về lịch sử, tác phẩm phản ánh sự hy sinh thầm lặng của những chiến sĩ cách mạng, đồng thời tái hiện niềm hạnh phúc vỡ òa của ngày đoàn tụ sau chiến tranh. Về nghệ thuật, bức ảnh ghi lại cảm xúc chân thực của hai mẹ con bằng ngôn ngữ nhiếp ảnh mộc mạc nhưng giàu sức biểu cảm, được giới chuyên môn trong và ngoài nước đánh giá cao. Đặc biệt, giá trị nhân văn của tác phẩm nằm ở việc tôn vinh tình mẫu tử thiêng liêng, lòng trung thành với Tổ quốc và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam. Đến hôm nay, "Mẹ con ngày gặp mặt" không chỉ là một tác phẩm nhiếp ảnh nổi tiếng mà còn là biểu tượng của sự đoàn tụ, của lòng biết ơn đối với những thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay, mai sau.