Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bên cạnh những trận đánh oanh liệt nơi chiến trường, có một mặt trận thầm lặng nhưng không kém phần quan trọng – đó là cuộc đấu tranh trong lòng đô thị miền Nam. Ở nơi tưởng như yên bình ấy, hàng ngàn chiến sĩ cách mạng đã âm thầm hoạt động giữa vòng vây của kẻ thù, góp phần to lớn vào thắng lợi chung của dân tộc. Một trong những hiện vật minh chứng tiêu biểu cho tinh thần mưu trí, dũng cảm của các chiến sĩ là chiếc vỏ hộp xà phòng Mỹ được bà Lê Thị Nuôi - cán bộ công tác tại nhà in bí mật số 157 Nguyễn Trãi, Sài Gòn - sử dụng để vận chuyển tài liệu đi khắp nơi. 

Nhà in bí mật 157 Nguyễn Trãi là một trong những cơ sở in ấn quan trọng của cách mạng miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Hoạt động ngay giữa lòng địch, nhà in chuyên in truyền đơn, báo chí và tài liệu cách mạng, góp phần truyền tải thông tin, cổ vũ tinh thần đấu tranh của nhân dân. Dưới sự bảo vệ và vận hành của những cán bộ trung kiên như chị Lê Thị Nuôi, nơi đây đã trở thành “mạch máu thông tin” quan trọng, âm thầm nhưng không thể thiếu của cách mạng miền Nam.

 

 

Chiếc vỏ hộp xà phòng Mỹ có nhãn hiệu “Tide XK”, được làm từ bìa giấy, kích thước 22cmx15cmx0.55cm. Trong thời gian công tác ở bộ phận phát hành tại Nhà in bí mật 157 Nguyễn Trãi, chị Lê Thị Nuôi đã mua những hộp xà phòng còn mới của Mỹ, rồi lấy hết xà phòng trong đó ra để đựng tài liệu cho nhà in. Sau đó, chị dán kín hộp lại và đem tài liệu đi phát hành cho các cơ sở như Báo Cờ giải phóng, Phụ nữ giải phóng, Hội Nhà giáo yêu nước… Trong những ngày Lễ tang Bác Hồ, chị Nuôi đã dùng những chiếc vỏ hộp này để phát hành những tài liệu như Di chúc của Hồ Chủ tịch, Điếu văn của đồng chí Lê Duẩn và nhiều văn kiện quan trọng khác.

Chiếc hộp xà phòng tuy rất đỗi bình thường nhưng đã cất giấu và vận chuyển những tài liệu quan trọng một cách an toàn qua các chốt kiểm tra gắt gao của địch. Nó không chỉ là vật dụng ngụy trang, mà còn là thể hiện sự sáng tạo lòng dũng cảm và bản lĩnh của những người chiến sĩ hoạt động cách mạng trong lòng đô thị, những anh hùng đã âm thầm góp phần vào đại thắng mùa Xuân năm 1975. Hiện vật như lời nhắc nhở đến các thế hệ mai sau về tinh thần hy sinh quên mình và trí tuệ sáng tạo của cha ông trong cuộc đấu tranh anh dũng, mưu trí vì độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.